Odpowiedzialność karna za przestępstwa na zwierzętach

Mimo, że w niektórych przypadkach do zwierząt stosuje się przepisy dotyczące rzeczy, polskie prawo stanowi wyraźnie, że zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Postępowanie ze zwierzętami reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. W końcowej części zawiera ona przepisy przewidujące odpowiedzialność karną za wyrządzenie zwierzęciu krzywdy.

Najczęstszymi postępowaniami sądowymi toczącymi się na podstawie ww. ustawy są postępowania, w których zarzuca się zabicie zwierzęcia bądź też znęcanie się nad nim. Oba przestępstwa zagrożone są karą do 3 lat pozbawienia wolności. W praktyce oznacza to, że sprawca jednego z wyżej wymienionych czynów może zostać skazany także na karę grzywny lub karę ograniczenia wolności. W przypadku sprawców działających ze szczególnym okrucieństwem ustawa przewiduje zagrożenie karą do 5 lat pozbawienia wolności.

Analiza wyroków wydanych na przestrzeni ostatnich lat w postępowaniach o przestępstwa na zwierzętach prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż kary w tego typu sprawach są coraz surowsze. Coraz częściej sądy skazują sprawców przestępstw zabicia bądź znęcania się nad zwierzętami nie tylko na bezwzględne kary pozbawienia wolności, ale i orzekają te kary w latach. Nie tylko podnosi się, iż od krzywdy wyrządzonej zwierzęciu niedaleko jest do krzywdy wyrządzonej człowiekowi, ale i akcentuje, iż sam fakt odczuwania cierpienia przez zwierzę na skutek zadawanej mu przez człowieka krzywdy, zasługuje na karę. W związku z coraz większą wykrywalnością tego typu przestępstw raz po raz podkreśla się konieczność oddziaływania orzeczonej kary nie tylko na sprawcę, ale i na społeczeństwo.

Zawiadomienia o przestępstwach popełnionych na zwierzętach składane są zazwyczaj przez organizacje społeczne, których celem statutowym jest ochrona praw zwierząt. Podejrzenie o popełnieniu takich przestępstw może jednak zgłosić każdy. Sprawę zgłaszać można na Policję, Straż Miejską, Inspekcji Weterynaryjnej lub do wspomnianych wyżej organizacji zajmujących się statutowo ochroną praw zwierząt, które następnie wchodzą w rolę oskarżyciela posiłkowego w postępowaniu toczącym się przed sądem. Nierzadko organizacje te korzystają ze wsparcia profesjonalnych pełnomocników w osobach adwokata bądź radcy prawnego.