Zakaz wstępu na imprezę masową
Zakaz wstępu na imprezę masową
Imprezy masowe stanowią doskonały sposób na oderwanie się od rutyny życia codziennego. Z założenia mają na nie wstęp różne osoby. Nie sposób przewidzieć, które będą przestrzegały panującego na meczu czy koncercie porządku. Można jednak na pewien czas wykluczyć z uczestnictwa w nich sprawców przestępstw popełnionych w związku z podobnymi wydarzeniami publicznymi. Zakaz wstępu na imprezę masową to zawarty w art. 41b kodeksu karnego środek, który właśnie temu celowi służy.
Przesłanki zakazu
Zakaz wstępu na imprezę masową może dotyczyć sprawców przestępstw popełnionych w związku udziałem w tego typu wydarzeniu lub występków o charakterze chuligańskim. Przy tym nie musi to być czyn zabroniony konkretnego rodzaju. Dopuszcza się zatem możliwość orzeczenia tego środka karnego choćby wobec skazanego za kierowanie gróźb karalnych[1]. Miejscem popełnienia przestępstwa czy wykroczenia również nie musi być impreza. Wystarczy, że czyn zabroniony będzie miał powiązanie z nią[2].
Co więcej sąd musi uznać, że uczestnictwo danej osoby w meczu lub koncercie stanowi zagrożenie dla jakichkolwiek dóbr chronionych prawem. Może być to zarówno mienie jak i ludzkie zdrowie czy życie. Dla rozstrzygnięcia wskazanej kwestii istotne jest zachowanie sprawcy. Trzeba ocenić jego postawę i cel działania[3]. Z pewnością łagodząco zadziała jednorazowy charakter czynu lub jego niska szkodliwość społeczna. Niekorzystnym będzie z kolei wcześniejsze skazanie za podobne zachowania, ich błaha przyczyna bądź zamiar z założenia godzący w bezpieczeństwo pozostałych uczestników imprezy.
Obligatoryjnie orzeka się zakaz wstępu na imprezę masową w przypadku ponownego skazania sprawcy za popełnione w związku z nią przestępstwo. Ponadto art. 66 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 616) przewiduje obowiązek nałożenia danego środka karnego na sprawcę czynu przeciwko życiu, zdrowiu czy bezpieczeństwu powszechnemu. Do wymienionego katalogu ustawodawca dołączył przestępstwa z art. 222-224 kodeksu karnego tj. przeciwko funkcjonariuszom publicznym. Aby przesłanka obligatoryjności się ziściła, każdy z opisanych czynów musi zostać popełniony w związku z masową imprezą sportową. Przepis uwzględnia także:
- wniesienie lub posiadanie w miejscu wydarzenia broni i innych podobnych przedmiotów,
- zakłócanie przebiegu imprezy masowej oraz
- prowokowanie kibiców do niebezpiecznych działań w trakcie jakiejkolwiek wydarzenia tego rodzaju.
W artykule 65 ust. 2 u.b.i.m. wymieniono również wykroczenia popełnione w związku z imprezami sportowymi, za których popełnienie obowiązkowo grozi zakaz wstępu na imprezę masową.
Konsekwencje zakazu wstępu na imprezę masową
Zakaz wstępu na imprezę masową oznacza wykluczenie z wszelkich imprez masowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz mecze piłki nożnej rozgrywane przez polską kadrę narodową lub polski klub sportowy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ograniczenie to nie dotyczy jednak meczów w innych dyscyplinach sportowych rozgrywanych przez reprezentację Polski lub polski klub poza terytorium RP pokroju siatkówka czy koszykówka[4].
Środek karny może, a w przypadku ponownego skazania za przestępstwo popełnione w związku z imprezą masową musi, mieć formę złożoną. Wiąże się ona z koniecznością przebywania skazanego w czasie trwania niektórych wydarzeń publicznych objętych zakazem w miejscu stałego pobytu lub w innym wyznaczonym punkcie, z zastosowaniem dozoru elektronicznego. Obowiązek ten może polegać ewentualnie na stawiennictwie skazanego w czasie trwania niektórych imprez masowych objętych zakazem w jednostce organizacyjnej Policji lub w miejscu określonym przez właściwego komendanta Policji[5]. Sąd może jednak orzec takie rozwiązanie dopiero w przypadku niemożności lub niecelowości pozostania skazanego w miejscu stałego pobytu.
Termin obowiązywania zakazu wstępu na imprezę masową
Zgodnie z treścią art. 43 § 1 kodeksu karnego zakaz wstępu na imprezę masową orzeka się w latach od 2 do 6 lat.
Obowiązek przebywania skazanego w czasie trwania niektórych imprez masowych objętych zakazem w miejscu stałego pobytu lub w innym wyznaczonym miejscu, z zastosowaniem systemu dozoru elektronicznego orzeka się na okres od 6 do 12 miesięcy.
Stawiennictwo skazanego w czasie trwania niektórych imprez masowych objętych zakazem w jednostce organizacyjnej Policji lub w miejscu określonym przez właściwego komendanta policji orzeka się na okres od 6 miesięcy do lat 6.
Termin nie może jednocześnie przekroczyć okresu, na jaki orzeczono zakaz wstępu na imprezę masową[6].
opracował apl.adw. Wilhelm Tkocz
źródło grafiki: https://pixabay.com/pl/
Źródła:
[1] R. A. Stefański, Środek karny zakazu wstępu na imprezę masową, Prok.i Pr. 2010, nr 1-2, s. 271-288.
[2] P. Kozłowska-Kalisz [w:] Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, red. M. Mozgawa, Gdańsk 2026, art. 41(b).
[3] tamże
[4] tamże
[5] Wyrok SN z 14.05.2012 r., III KK 398/11, LEX nr 1212384.
[6] Wyrok SN z 5.02.2020 r., V KK 674/19, LEX nr 3122784.
